Schone lucht, water en een gezonde bodem zijn essentieel voor het functioneren van ecosystemen die in de vier belangrijkste gebieden van de aarde met elkaar in wisselwerking staan en het leven in stand houden. Giftige pesticideresiduen komen echter overal in ecosystemen voor en worden vaak aangetroffen in bodem, water (zowel vast als vloeibaar) en omgevingslucht in concentraties die de normen van het Amerikaanse Environmental Protection Agency (EPA) overschrijden. Deze pesticideresiduen ondergaan hydrolyse, fotolyse, oxidatie en biologische afbraak, wat resulteert in diverse transformatieproducten die net zo vaak voorkomen als de oorspronkelijke stoffen. Zo heeft bijvoorbeeld 90% van de Amerikanen minstens één pesticidebiomarker in hun lichaam (zowel de oorspronkelijke stof als een metaboliet). De aanwezigheid van pesticiden in het lichaam kan gevolgen hebben voor de menselijke gezondheid, met name tijdens kwetsbare levensfasen zoals de kindertijd, adolescentie, zwangerschap en ouderdom. De wetenschappelijke literatuur wijst erop dat pesticiden al lange tijd aanzienlijke negatieve gevolgen hebben voor de gezondheid (bijv. verstoring van het endocriene systeem, kanker, problemen met de voortplanting/geboorte, neurotoxiciteit, verlies van biodiversiteit, enz.) en voor het milieu (inclusief dieren in het wild, biodiversiteit en de menselijke gezondheid). Blootstelling aan pesticiden en hun farmacodynamische stoffen kan dus nadelige gevolgen hebben voor de gezondheid, waaronder effecten op het endocriene systeem.
De (wijlen) EU-expert op het gebied van hormoonontregelende stoffen, dr. Theo Colborne, classificeerde meer dan 50 actieve bestanddelen van pesticiden als hormoonontregelende stoffen (ED's), waaronder chemicaliën in huishoudelijke producten zoals wasmiddelen, ontsmettingsmiddelen, plastics en insecticiden. Onderzoek heeft aangetoond dat hormoonontregeling vooral voorkomt bij veel pesticiden, zoals de herbiciden atrazine en 2,4-D, het insecticide fipronil voor huisdieren en dioxinen afkomstig uit de industrie (TCDD). Deze chemicaliën kunnen het lichaam binnendringen, hormonen verstoren en leiden tot nadelige gevolgen voor de ontwikkeling, ziekten en voortplantingsproblemen. Het endocriene systeem bestaat uit klieren (schildklier, geslachtsklieren, bijnieren en hypofyse) en de hormonen die ze produceren (thyroxine, oestrogeen, testosteron en adrenaline). Deze klieren en de bijbehorende hormonen bepalen de ontwikkeling, groei, voortplanting en het gedrag van dieren, waaronder mensen. Hormoonstoornissen vormen een constant en groeiend probleem dat mensen over de hele wereld treft. Als gevolg hiervan betogen voorstanders dat het beleid strengere regelgeving voor het gebruik van pesticiden moet invoeren en het onderzoek naar de langetermijneffecten van blootstelling aan pesticiden moet versterken.
Deze studie is een van de vele die aantonen dat afbraakproducten van pesticiden net zo giftig of zelfs effectiever zijn dan de oorspronkelijke stoffen. Pyriproxyfen (Pyr) wordt wereldwijd veel gebruikt voor de bestrijding van muggen en is het enige pesticide dat door de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) is goedgekeurd voor de bestrijding van muggen in drinkwater. Bijna alle zeven TP Pyrs hebben echter een oestrogeenverlagende werking in het bloed, de nieren en de lever. Malathion is een populair insecticide dat de activiteit van acetylcholinesterase (AChE) in zenuwweefsel remt. Remming van AChE leidt tot ophoping van acetylcholine, een chemische neurotransmitter die verantwoordelijk is voor de hersen- en spierfunctie. Deze chemische ophoping kan acute gevolgen hebben, zoals ongecontroleerde, snelle samentrekkingen van bepaalde spieren, ademhalingsverlamming, convulsies en, in extreme gevallen, kan de remming van acetylcholinesterase echter niet-specifiek zijn, wat leidt tot de verspreiding van malathion. Dit vormt een ernstige bedreiging voor de natuur en de volksgezondheid. Samenvattend toonde het onderzoek aan dat de twee TPs van malathion een verstorend effect hebben op de genexpressie, hormoonsecretie en het metabolisme van glucocorticoïden (koolhydraten, eiwitten en vetten). De snelle afbraak van het bestrijdingsmiddel fenoxaprop-ethyl resulteerde in de vorming van twee zeer giftige TPs die de genexpressie 5,8 tot 12 keer verhoogden en een groter effect hadden op de oestrogeenactiviteit. Ten slotte blijft de belangrijkste TF van benalaxil langer in het milieu aanwezig dan de oorspronkelijke stof, is het een antagonist van de oestrogeenreceptor alfa en verhoogt het de genexpressie drievoudig. De vier bestrijdingsmiddelen in dit onderzoek waren niet de enige zorgwekkende chemicaliën; vele andere produceren ook giftige afbraakproducten. Veel verboden bestrijdingsmiddelen, oude en nieuwe bestrijdingsmiddelen en chemische bijproducten stoten giftig totaal fosfor uit dat mensen en ecosystemen vervuilt.
Het verboden bestrijdingsmiddel DDT en de belangrijkste metaboliet ervan, DDE, blijven tientallen jaren na de uitfasering van het gebruik ervan in het milieu aanwezig. De Amerikaanse Environmental Protection Agency (EPA) detecteert concentraties van deze chemicaliën die de acceptabele niveaus overschrijden. Terwijl DDT en DDE oplossen in lichaamsvet en daar jarenlang blijven, blijft DDE nog langer in het lichaam. Een onderzoek van de Centers for Disease Control (CDC) wees uit dat 99 procent van de deelnemers DDE in hun lichaam had. Net als hormoonverstorende stoffen verhoogt blootstelling aan DDT de risico's op diabetes, vervroegde menopauze, een verminderd aantal zaadcellen, endometriose, aangeboren afwijkingen, autisme, vitamine D-tekort, non-Hodgkin-lymfoom en obesitas. Studies hebben echter aangetoond dat DDE nog giftiger is dan de oorspronkelijke stof. Deze metaboliet kan gezondheidseffecten hebben die generaties lang aanhouden, zoals obesitas en diabetes, en verhoogt bovendien op unieke wijze de kans op borstkanker over meerdere generaties. Sommige pesticiden van de oudere generatie, waaronder organofosfaten zoals malathion, worden gemaakt van dezelfde verbindingen als het zenuwgas uit de Tweede Wereldoorlog (Agent Orange), dat een schadelijk effect heeft op het zenuwstelsel. Triclosan, een antimicrobieel pesticide dat in veel voedingsmiddelen verboden is, blijft in het milieu aanwezig en vormt kankerverwekkende afbraakproducten zoals chloroform en 2,8-dichloordibenzo-p-dioxine (2,8-DCDD).
Chemische stoffen van de "nieuwe generatie", waaronder glyfosaat en neonicotinoïden, werken snel en worden snel afgebroken, waardoor de kans op ophoping kleiner is. Studies hebben echter aangetoond dat lagere concentraties van deze chemicaliën giftiger zijn dan oudere chemicaliën en dat er enkele kilogrammen minder van nodig zijn. De afbraakproducten van deze chemicaliën kunnen daarom vergelijkbare of zelfs ernstigere toxicologische effecten veroorzaken. Onderzoek heeft aangetoond dat het herbicide glyfosaat wordt omgezet in een giftige AMPA-metaboliet die de genexpressie beïnvloedt. Bovendien zijn nieuwe ionische metabolieten zoals denitroimidacloprid en decyanothiacloprid respectievelijk 300 en ~200 keer giftiger voor zoogdieren dan de oorspronkelijke stof imidacloprid.
Pesticiden en hun TFs kunnen de acute en subletale toxiciteit verhogen, wat langetermijneffecten kan hebben op de soortenrijkdom en biodiversiteit. Verschillende pesticiden, zowel uit het verleden als het heden, gedragen zich als andere milieuverontreinigende stoffen, en mensen kunnen tegelijkertijd aan deze stoffen worden blootgesteld. Vaak werken deze chemische verontreinigingen samen of synergetisch, wat leidt tot ernstigere gecombineerde effecten. Synergie is een veelvoorkomend probleem bij pesticidenmengsels en kan de toxische effecten op de gezondheid van mens en dier en het milieu onderschatten. Bijgevolg onderschatten de huidige risicobeoordelingen voor het milieu en de menselijke gezondheid de schadelijke effecten van pesticideresiduen, metabolieten en andere milieuverontreinigende stoffen aanzienlijk.
Het is van cruciaal belang om de impact te begrijpen die hormoonverstorende pesticiden en hun afbraakproducten kunnen hebben op de gezondheid van huidige en toekomstige generaties. De etiologie van ziekten die door pesticiden worden veroorzaakt, is nog onvoldoende bekend, inclusief de voorspelbare tijdsvertragingen tussen blootstelling aan chemicaliën, gezondheidseffecten en epidemiologische gegevens.
Een manier om de impact van pesticiden op mens en milieu te verminderen, is door biologische producten te kopen, te telen en te onderhouden. Talrijke studies hebben aangetoond dat bij een volledig biologisch dieet de hoeveelheid pesticidenmetabolieten in de urine drastisch daalt. Biologische landbouw heeft veel voordelen voor de gezondheid en het milieu, omdat het de behoefte aan chemisch intensieve landbouwmethoden vermindert. De schadelijke effecten van pesticiden kunnen worden verminderd door regeneratieve biologische landbouwpraktijken toe te passen en de minst giftige methoden voor ongediertebestrijding te gebruiken. Gezien het wijdverbreide gebruik van pesticidevrije alternatieven, kunnen zowel huishoudens als werknemers in de agro-industrie deze praktijken toepassen om een veilige en gezonde omgeving te creëren.
Geplaatst op: 06-09-2023